GS. Ngô Bảo Châu

Tôi viết về ông vì nick ở trang wordpress này, tôi có cùng họ với ông : Thích Học Toán và Thích Thì Viết.

Tôi viết về ông vì khi tôi hỏi “hiện tại ai là người VN đáng kính nhất?” thì 8/10 câu trả lời tôi nhận được là GS. Ngô Bảo Châu.

Tôi viết về ông, vì chính ông bảo tôi rằng “Hãy viết về những người xung quanh mình”.

Tôi viết về ông không dựa trên những con số thuật toán của ông, hay những gì người ta viết về ông nhan nhản trên mạng. Tôi vẽ chân dung ông bằng những con chữ của tôi.

Cách đây 2 năm, cái ngày mà tên của ông được cả thế giới biết đến khi ông đón nhận giải thưởng Fields danh giá là một ngày làm việc rất vất vả của tôi. Lúc đó tôi còn là BTV của VTV1. Suốt từ sáng tôi đã nghe đến rát tai tên ông trên tivi, rồi tôi phải ngồi đọc và cập nhật rất nhiều thông tin về tiểu sử của ông, phải tung hô ông, viết về ông và giải thưởng lớn của ông để đưa vào chương trình của tôi. Ngày đó, dù tự hào lắm nhưng tôi có cảm giác hơi bực mình…với ông.

Một năm sau, tôi gặp ông lần đầu tiên trong một bữa tiệc thân mật của một nhóm trí thức HN đón tiếp ông nhân dịp ông về VN. Tôi giật mình vì ông trông già hơn trong ảnh khá nhiều. Mọi người vẫn khen ông trẻ, nhưng tôi không thấy vậy, không đúng là ông mà tôi đã nhìn thấy trên các phương tiện truyền thông. Có lẽ vì thần thái của ông, mà sau này tôi mới biết được nguyên nhân…

Ông thích chuyện trò và rất hay cười. Người ta thấy ông là người lạc quan, còn ông thì thấy mặt ông không cười trông như…cái mâm, nên ông phải cố cười cho đẹp.

Ông gọi Bổ đề đoạt giải thưởng Fields là một bài hát, khi giảng bài là ông đang hát. Suốt 2 năm qua, ông đã phải hát đi hát lại bài này không biết bao nhiêu lần. Ông bảo rằng “Đến một lúc nào đó, bạn làm toán không phải vì điều gì cả, mà chỉ vì bạn thích!” Đúng vậy, làm toán hay bất kì việc gì cũng vậy thôi. Làm vì thích, vì đam mê mới đem lại thành công. Thế nhưng, khi lên đến đỉnh cao, người ta dường như bị mất phương hướng…

Nếu như Darwin nổi tiếng với câu “Bác học không có nghĩa là ngừng học”, Lenin với câu “Học, học nữa, học mãi” thì Ngô Bảo Châu sẽ nổi tiếng với câu “Học là để làm mới mình”. Và Học là lời khuyên mà ông thường dành cho sinh viên. Chính bản thân ông cũng đang tiếp tục học những bài học mới của cuộc đời…

Ông vốn không thích làm lãnh đạo, mà đúng là tuýp người như ông thì tốt nhất không nên làm lãnh đạo. Vì ông phải bắt người này làm việc này, người khác làm việc khác, ông không thích điều đó. May thay, ở nước ngoài, người ta không bắt ông làm lãnh đạo. Người ta để yên cho ông tha hồ sáng tác bài hát…

Trái với những thuật toán khô khan, ông là người tình cảm. Bất kì ai cũng có thể cảm nhận điều này chỉ cần đọc wordpress của ông. Ông dành cho gia đình và bạn bè một thứ tình yêu dịu dàng và bình tĩnh. Cùng với đó, nhu cầu được yêu thương của ông cao hơn người khác, có thể là bệnh của người nổi tiếng. Cũng bởi ông khác người bình thường đến kỳ lạ, khó hiểu và đáng mến. Ông viết một lời chúc như sau “Chúc mừng bạn tròn 2/40 thiên niên kỷ và sống 38/40 thiên niên kỷ còn lại thật hạnh phúc với tim tràn ngập niềm vui”. Tôi tính mãi mới ra, bạn của ông tròn 50 tuổi! Còn một nhà toán học đỉnh cao như ông tính nhanh đến nỗi, để tiết kiệm thời gian, ông có thể mua một lúc 5 đôi giầy để đi trong vòng vài năm tới mà không phải ra hiệu giầy nữa. Hay như việc ông luôn biết an ủi người khác một cách thông thái. Ví dụ, ông sẽ đến gặp mấy cô chân to và an ủi rằng “Ừ thì đúng là chân dài và nhỏ thì đẹp hơn, nhưng chân to thì…sống lâu hơn, mà sống lâu mới là quan trọng nhất!” Đó cũng là lý do mà ông không quan tâm lắm đến các bạn chân dài, trừ bạn…lạc đà. Khi đi sở thú, ông thấy con lạc đà hiền hiền ngu ngu mà thấy đồng cảm. Nếu thế thật thì có lẽ lạc đà đã giải Bổ đề hộ ông từ cách đây mấy trăm năm trước… Sở thích của ông là các con vật trông không được thông minh lắm như Cừu, Bò, Lạc Đà… Ngay cả khi con Cừu chỉ biết đi theo lề, con Bò chỉ biết ngây ngô và con Lạc Đà chỉ thèm uống nước. Đúng vậy, người ta thường thích những gì mình không có…

Ông không chỉ làm toán mà còn làm thơ, viết văn hay chẳng kém gì nhà văn, nhà thơ thực thụ nào. Trong văn thơ của ông kiểu gì cũng phải có mùi toán học. Ông đã từng gửi cho tôi bản thảo “Ai và Ky”. Sự logic trong tư duy của ông mạnh đến nỗi ông cứ băn khoăn suy nghĩ mãi về một chi tiết. Để hợp lý hoá phần sau của câu chuyện thì Elaci – bạn trai của Alice phải bị bắt, nhưng ông không tìm được lý do Elaci tự dưng bị bắt. Nhà toán học đâu phải lúc nào cũng cần lý do! Tôi bảo rằng với vị thế của ông bây giờ, ông viết sách nào ra cũng thành hot hết, mà sách cần gì logic. Ai cũng hiểu điều đó, chỉ có ông cứ băn khoăn. Rồi ông viết tiếp, chẳng thêm lý do nào. Và cuối cùng thì các bạn NXB tha hồ in ấn vì sách bán quá chạy. Một cuốn sách mà người ta khi đọc có thể chả hiểu vì sao nhân vật tên là Ai và Ky, hay những thuật ngữ toán học khó hiểu trong xứ sở những con số tàng hình. Thế nhưng, cũng giống như các tác phẩm dành cho thiếu nhi và cả người lớn như “Cuộc phiêu lưu kỳ diệu của Nils”, “Thế giới của Sophie”, điều đọng lại chính là ở những bài học rất Đời.

“Hãy lắng nghe người khác nói nhưng suy nghĩ bằng cái đầu của mình. Cuối cùng và quan trọng nhất là đừng bao giờ để rơi mất tiếng cười hồn nhiên.”

Tiếng cười hồn nhiên nhất của ông mà tôi từng nghe thấy, đó là lúc ông ngắm nhìn cậu bé Ngô Bảo Châu học cấp I trong tấm ảnh cũ rích. Lúc đó chắc hẳn ông muốn có một vé đi tuổi thơ, hơn là tấm vé tới Mỹ…

Tôi có thể tính được khoản tiền lương mà ĐH Chicago trả cho ông, nhưng tôi không thể biết được giá trị thực sự là ông mang lại cho đất nước Việt Nam này một cách vô tư lự.

Tôi tin, ngoài phần không đáng kính của một con người bình thường ra, thì ông là người VN đáng kính nhất vào thời điểm hiện tại.

P.S. Bởi vì tôi luôn tin vào con người, mặc dù vẫn biết là con người chẳng đáng tin tẹo nào!

Kỹ năng phỏng vấn

Kể từ thưở hỗn mang đến nay, tính ra tôi đã làm BTV – MC được 6 năm… Tôi đi, gặp và phỏng vấn khá nhiều người. Trong số đó, có một người đã truyền đạt cho tôi kỹ năng phỏng vấn một cách hiệu quả. Tất cả chỉ có thế gói gọn trong 1 câu  “Nếu muốn phỏng vấn hay, phải tìm hiểu thật kỹ nhân vật.”

Tôi đã thử thực hành. Tôi chuẩn bị rất kỹ, giành nhiều thời gian tìm kiếm thông tin về nhân vật và câu chuyện của anh, trò chuyện với anh. Rốt cuộc, tôi đã thực hiện tốt cuộc phỏng vấn đó.  Hào hứng, sôi nổi, hấp dẫn, đầy thông tin và nhận được phản hồi tốt từ khán giả. Chỉ có điều, sau đó…chúng tôi yêu nhau…

Chuyện đã lâu lắm rồi, nhưng để lại cho tôi một bài học. Vì hóa ra trong giai đoạn đầu, khi càng tìm hiểu một con người, ta càng thấy đáng yêu biết nhường nào. Cả người hỏi và người trả lời đều phải thực sự hiểu và chia sẻ với nhau những câu chuyện bất tận… Vô tình, những câu hỏi mang chúng tôi lại gần nhau hơn và yêu nhau lúc nào chẳng biết.

Kể từ đó, tôi tự nhủ với cái gọi là “danh dự nghề nghiệp” rằng tôi sẽ tiếp tục tìm hiểu và phỏng vấn nhiều người nữa, nhưng chỉ trong một chừng mực nhất định, để tôi và nhân vật của mình không “yêu” nhau…

Có những người trở thành bạn của tôi ở ngoài đời, trước khi tôi thực hiện cuộc phỏng vấn với họ trên sân khấu, trên tivi. Bên cạnh đó, có những người tôi phỏng vấn ngay trong lần đầu tiên gặp mặt. Tôi chỉ biết thông tin về họ qua các phương tiện truyền thông báo chí. Cũng phải nói thêm, điều lớn nhất tôi học được khi làm báo là…không tin vào báo. Vì vậy, đôi khi, chỉ đến lúc gặp gỡ, chuyện trò với nhân vật thì ta mới thực sự hiểu và sửa lại những thông tin sai lệch về nghề, về đời của họ mà ta từng biết đến.

Bây giờ thì tôi đã thay đổi quan niệm. Khi phỏng vấn nhân vật, tôi không tìm hiểu quá kỹ về họ. Tôi tự để cho mình ngạc nhiên về nhân vật của tôi.

Một BTV – MC tốt là người có thể làm cho nhân vật được phỏng vấn cảm thấy thực sự thoải mái và tin tưởng để chia sẻ câu chuyện của mình một cách chân thật nhất. Muốn vậy, BTV – MC phải chân thật trước đã.

Và tôi sẽ cố gắng làm điều đó…

P.S. Chúc các nhân vật của tôi ngủ ngon!

Bảng chữ cái cuộc đời – Chữ A – Ác

Bảng chữ cái là thứ mà một đứa trẻ có thể học một cách dễ dàng ở trường. Thế nhưng khi lớn lên, đứa trẻ đó sẽ học được rất nhiều thứ.  Đó là những bài học từ trường đời. Mỗi người đều có thể có một bảng chữ cái của riêng mình. Và đây là Bảng Chữ Cái Cuộc Đời của riêng tôi…

Chữ A – Ác

Tôi đã đọc đâu đó một câu chuyện kể rằng…

Ngày xửa ngày xưa, ranh giới giữa cái Thiện và cái Ác được phân biệt rõ ràng qua một bức tường. Người tốt ở bên này, còn kẻ xấu ở bên kia. Một ngày nọ, gió bão ập tới và bức tường mỏng manh kia đã bị đánh sập. Trong lúc chờ đợi xây nên một bức tường mới, người tốt và kẻ xấu phải sống chung với nhau. Ban đầu, họ cảm thấy rất khó chịu và không thể chấp nhận được cách sống của nhau. Nhưng chỉ sau 1 thời gian ngắn, mọi chuyện đã thay đổi. Với sự ma quái, lọc lõi của mình, kẻ xấu đã học được những ưu điểm của người tốt để nguỵ trang bản thân. Còn người tốt cũng nhận thấy rằng chẳng việc gì mà sống tốt với nhau như thế, và bắt đầu biết cân đo đong đếm lợi ích cá nhân. Dần dần, họ thấy cần nhau hơn, và thật sự chẳng cần thiết khi xây lại bức tường ngăn cách. Dần dần, cái Ác trà trộn vào cái Thiện, cái Thiện len lỏi giưã cái Ác. Kể từ ấy, thật khó có thể phân biệt đc Thiện – Ác…

Một câu chuyện có vẻ nhảm nhí nhưng lại khá ý nghĩa. Dù sao đó cũng là cách lý giải đơn giản nhất cho sự tồn tại song hành của cái Ác và cái Thiện.

Luther King đã từng buồn bã nói rằng “Chúng ta xót xa vì những hành động của kẻ xấu và cả sự im lặng đáng sợ của người tốt”. Đúng vậy! Người tốt làm việc tốt, nhưng rồi bị hãm hại, họ dừng lại, im lặng và thờ ơ. Nếu vậy thì không phải tốt. Người tốt chỉ tốt thôi chưa đủ, mà phải giúp đỡ được người khác. Người tốt phải hành động, chứ không thể chỉ lặng im trước cái Ác.

Đến tận bây giờ, tôi cũng không thể định nghĩa một cách trọn vẹn thế nào là Ác. Cũng có thể bởi cái Ác có muôn hình vạn trạng. Cuộc sống đã từng bất công với tôi, đã từng dạy tôi nhiều bài học đắt giá. Và tôi cũng đã chứng kiến nhiều chuyện Ác xảy ra xung quanh. Chúng đơn giản chỉ núp dưới hình thức của những môn “thể thao” như Ném đá giấu tay, Ăn cháo đá bát, Thọc gậy bánh xe, Gắp lửa bỏ tay người, Đè đầu cưỡi cổ, Qua cầu rút ván… Đôi khi tôi băn khoăn không hiểu sao người ta lại cứ làm điều Ác. Vì Tham – Sân – Si mà đạo Phật nhắc đến, hay chỉ vì 1 chữ Ghen dân dã? Có hàng tỷ lý do biện minh cho cái Ác. Điều đó làm cái Ác càng dễ dãi hơn. Thế nhưng, hãy nghĩ đến luật Nhân – Quả.

Thử phân tích thế này :

Nếu X ác với Y thì sẽ có những hệ quả sau :

  1. Y sẽ ác lại với X. Cả 2 bên cứ trao đổi cái Ác qua lại và hủy hoại nhau.
  2. Y sẽ ác với Z. Cứ thế cái Ác được nhân rộng như một thứ bệnh dịch.
  3. Y bảo với X rằng “Mình biết bạn đang ác với mình, mà mình lại không hề ác với bạn, vậy thì bạn đừng làm thế nữa.”  Như vậy cái Ác dần sẽ yếu đi.

Chúng ta không thể loại bỏ cái Ác, thì ít nhất,  hãy hạn chế nó!

Có lẽ cho đến khi tôi học thêm nữa để có được một định nghĩa đích xác về chữ Ác, thì tôi mới nhận ra được cái Ác và mới tránh cho tôi không Ác. Cho đến lúc đó, tôi chỉ biết làm những việc tối thiểu nhất. Đó là tiếp tục không căm ghét ai, không hãm hại ai, và làm việc tốt…

Bởi khi làm việc tốt, dù Phúc chưa đến nhưng Họa đi xa rồi.

Còn khi làm điều Ác thì dù Họa chưa đến nhưng Phúc đã đi xa lắm rồi…

P.S.  “Dòng Chữ không hề vô tri vô giác, chúng là tâm hồn của người viết. Sứ mệnh của người viết là đừng để chúng chết ngay khi mới sinh ra, nhưng sức khoẻ của những dòng chữ lại phụ thuộc vào người đọc. Chúng sẽ mạnh mẽ khi gặp người này, và cũng có thể trở nên què quặt khi gặp người khác. Nguyên nhân chính luôn nằm ở Nhận Thức!” – Trích dẫn của một người có tên là NMBT.

Yêu

Có nhiều cách kể chuyện hơn làm bánh hay làm tình.

Câu chuyện ngày hôm nay của tôi bắt đầu bằng một trận cười sặc sụa…

Không hiểu hôm nay là cái ngày đẹp trời gì, mà có 2 chàng trai đều hát tặng tôi bài “Anh khác hay em khác” của bạn Khắc Việt. Một bạn hát vo trực tiếp, bạn kia thu âm đàng hoàng. Thực ra thì phải nhờ đến bạn Gúc Gồ mới biết tên bài hát, chứ tôi cũng chỉ nhớ được mấy câu điệp khúc…

“Và dường như anh hiểu ra một điều. Em đã khác xưa nhiều lắm. Và dường như anh hiểu ra một điều. Em đã hết yêu anh phải không. Vậy thì anh sẽ bước ra đi. Trả lại anh những ngày anh chưa đến. Và khi anh ra đi em sẽ nhận ra không ai yêu em như anh đã từng yêu…”

Điều thú vị ở chỗ, tôi chưa yêu họ được ngày nào, chưa bao giờ nhận lời yêu họ và chính họ cũng biết điều đó…

Tôi không có ý xúc phạm họ, và tôi cũng không phải xin lỗi vì tôi không thể yêu họ. Tôi chỉ thấy buồn cười…

Thời gian kéo lê cuộc sống thay đổi đến từng giây phút. Ai mà chẳng khác xưa! Đâu cần phải hiểu! Còn tình yêu ư? Có tình yêu nào giống tình yêu nào đâu, mà phải so sánh? Đâu cần nhận ra!

Đúng! Chẳng ai định nghĩa được chữ Yêu! Chẳng ai hiểu vì sao người ta yêu nhau! Mỗi người đều có lý do riêng cho tình yêu của mình, thậm chí chẳng cần lý do!

Tình yêu thực sự không cần đến bất kì một thứ phụ trợ nào mà vẫn cảm thấy hạnh phúc. Thế nhưng, điều tệ là tình yêu chỉ mang tính thời điểm, chẳng ai yêu mãi được, nên người ta buộc phải thêm những thứ phụ trợ khác vào để có cảm giác là đang yêu…

Tình yêu là một cái cây, phải chăm sóc, tưới nước. Đúng rồi! Nhưng kể cả thế thì cây vẫn có thể héo! Có thể vì đất xấu, thời tiết không thuận, hoặc ai đó đi ngang qua, thấy cây đẹp thì bứt lấy…nghịch chơi…

Thế đấy!!!

Yêu cho khổ, thế mà cứ thích Yêu…

Yêu cho vui, mà lại chẳng dám Yêu…

P.S. Chúc một nửa thế giới ngủ ngon!

Quá Khứ

Có nhiều cách kể chuyện hơn là làm bánh hay làm tình. Mọi người cứ hay hỏi tôi về câu này có ý nghĩa gì, sao lại phải có “làm tình”. Vì ngay cả việc đó và việc ăn (làm bánh) – hai việc quan trọng nhất và ý nghĩa nhất của con người – cũng không phong phú và thú vị bằng việc Kể Chuyện. Người ta kể chuyện ngay cả lúc làm bánh và làm tình đấy thôi! Thế nên, chả có gì là nhạy cảm hay suy diễn cả, hãy để tôi dùng câu đó một cách vô tư trong những câu chuyện của tôi. Thế nhé!

Có nhiều cách kể chuyện hơn là làm bánh hay làm tình.

Câu chuyện ngày hôm nay của tôi bắt đầu từ lúc mở lại chiếc máy tính cũ…

Quá Khứ là gì nhỉ?

Quá Khứ là những thứ đã qua, có thể làm ta bật khóc như một đứa trẻ và bật cười như một kẻ điên…

Có một người bạn nói với tôi rằng người hạnh phúc là người biết bỏ qua Quá Khứ, không nghĩ đến Tương Lai, mà chỉ sống cho Hiện Tại. Bạn cũng bảo với tôi rằng tôi không hạnh phúc vì mặc dù tôi sống cho Hiện Tại và không nghĩ đến Tương Lai, nhưng tôi lại không thể bỏ qua Quá Khứ. Đúng vậy! Bởi Quá Khứ với tôi luôn là những điều đẹp đẽ… Chả ai lại đi vứt bỏ những thứ đẹp đẽ bao giờ…

Vậy mà…bạn của tôi ơi, bây giờ thì tôi đã hiểu rồi. Rõ ràng là những điều đẹp đẽ thông thường sẽ mang lại hạnh phúc, nhưng nếu chúng thuộc về Quá Khứ thì chỉ làm ta nhói đau…vì chúng k còn ở thời Hiện Tại.

Có vẻ như càng lớn thì những thứ được coi là đẹp đẽ càng ít đi. Thế nên xu hướng lưu giữ Quá Khứ đẹp là tất yếu. Người ta sợ sau này chẳng có gì là đẹp nữa… Vì sao? Vì thực ra con người luôn sống trong sợ hãi. Sợ hãi là thứ trừu tượng và nó cần được cụ thể hóa tại một thời điểm nhất định. Lúc thì người ta sợ cái này, lúc lại sợ cái khác, chẳng bao giờ hết sợ…Nếu như có ai đó tự tin nói rằng không sợ gì, thì có nghĩa là người ta sợ chính mình!

Điều thú vị ở chỗ, chẳng có gì đáng sợ cả! Nhưng người ta chỉ kịp nhận ra điều đó ở khoảng giữa khi vừa vượt qua nỗi sợ này, để tiếp tục đến với nỗi sợ khác mà thôi.

Vì vậy, việc sợ mất Quá Khứ là vô nghĩa.

Sẽ có những thứ đẹp đẽ hơn thay thế…

Chắc chắn là hơn…

P.S. Chúc một nửa thế giới ngủ ngon!

Chật

Có nhiều cách kể chuyện hơn là làm bánh hay làm tình…

Câu chuyện ngày hôm nay của tôi bắt đầu từ  một chiếc áo chật…

Việc mà tôi thích làm nhất khi về đến nhà là cởi phăng ngay tất cả quần áo đang mặc trên người, và quăng mình xuống giường để tận hưởng cảm giác nhẹ nhõm trong vài phút…

Trong cái đô thị bí bách này, chỗ nào cũng chật chội. Chật chội tới từng mét vuông, chật chội tới từng nơron thần kinh. Khói bụi và thị phi bám lấy con người ta đến nghẹt thở và bẩn thỉu. Người ta phải đeo 1 cái túi nặng, mặc 1 bộ đồ chật, lao ra đường và…chạy đua với cầm thú. Nếu thắng, người ta còn hơn cầm thú. Nếu thua, người ta không bằng cầm thú. Nếu hòa, người ta chẳng khác gì cầm thú. Hỡi ôi, vậy thì chạy đua làm gì?

Có 2 bộ phim khá giống nhau là Devil và Elevator, cùng bối cảnh trong một chiếc thang máy bị kẹt.  Thiếu bình tĩnh, thiếu an toàn, thiếu không khí. Chung quy, người ta có thể xung đột và giết nhau chỉ vì 1 chữ “Chật”.  Đơn giản thế thôi!

Một thực tế là khi ra ngoài xã hội, người ta thường mặc đồ chật hơn lúc ở nhà. Lý do là gọn gàng hơn, để chứng tỏ mình, khoe “đường cong” hay thực chất là để bó mình lại, ép mình cũng giống người khác. Ít ai dám “mặc một chiếc áo rộng hơn”, vì sợ luộm thuộm, bất lịch sự, hay thực chất là sợ khác người, sợ không đủ sức.  Và thế là người ta chỉ to mồm ở trong nhà.

Một trong những bí quyết để phụ nữ trông sexy hơn là mặc đồ size nhỏ hơn thực tế. Thế nhưng việc mặc đồ chật, đặc biệt là đồ lót, sẽ dễ dẫn đến một vài thứ bệnh. Tốt nhất là nên kiểm tra định kỳ để biết có bệnh hay không. Nói cách khác là nên lắng nghe và chăm sóc chính bản thân mình.

Ah điều duy nhất mà tôi thik chật, chắc cũng giống như mọi người, đó là sex.

…chật quá, ngủ nude…

P.S. Chúc một nửa thế giới ngủ ngon!